| Lokalizacja | Nazwa | Zdjęcie | Pozostałe Informacje |
| Białystok | Pomnik Żołnierzy 42 Pułku Piechoty |  |
Pomnik żołnierzy
42-go Pułku Piechoty - pomnik umiejscowiony w Białymstoku w Parku
Zwierzyniec na terenie Lasu Zwierzynieckiego, upamiętniający fakt
odzyskania przez Polskę niepodległości oraz upamiętniający żołnierzy 42
pułku piechoty. Środkową część parku Zwierzynieckiego zajmuje szeroka aleja spacerowa, stanowiąca główną oś widokową, przechodzącą przez dwa ronda i zakończona trzecim, mniejszym. Na rondzie pierwszym w roku 1930 odsłonięto pomnik upamiętniający żołnierzy 42 pułku piechoty. Alegoryczna rzeźba przedstawiała rzymską boginię wojny - Bellonę, podtrzymującą rannego żołnierza. Autor pomnika, rzeźbiarz i legionista Jakub Juszczyk, nazwał swoje dzieło Jeszcze Polska nie zginęła. Pomnik został zniszczony wiosną 1940 r. z rozkazu NKWD przez żołnierzy Armii Czerwonej. Obecnie, zrekonstruowany przez rzeźbiarzy Krzysztofa Gąsowskiego i Krzysztofa Jakubowskiego, ponownie stanął na pierwotnym miejscu, odsłonięty uroczyście w dniu 3 maja 1997r. Białostocki Park Stary oraz Planty wraz z kompleksem ogrodu Branickich i rozległe tereny Zwierzyńca, stanowią dzisiaj obszerny kompleks terenów zielonych usytuowanych w centrum miasta - rzadko dziś spotykany w zabudowie wielkomiejskiej. W niedzielę, 13 lipca 2008 r. w Białymstoku odbyły się uroczystości poświęcone obchodom 90 rocznicy powstania 42 Pułku Piechoty. Główne uroczystości rozpoczęły się Mszą św. w intencji 42 Pułku Piechoty i Ich Rodzin w kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Białymstoku przy ul. Traugutta. Następnie odbyła się modlitwa za poległych i złożenie kwiatów przy tablicy pamiątkowej 42 Pułku Piechoty, wystąpił też chór z patriotycznym repertuarem. Po zakończeniu występu w Parku Zwierzynieckim odbył się apel poległych i złożenie kwiatów pod zrekonstruowanym pomnikiem, z udziałem kompanii reprezentacyjnej 18 Batalionu Obrony Przeciwlotniczej w Białymstoku oraz pocztów sztandarowych. |
| Żółtki | Pomnik poległych żołnierzy polskich | - | Pomnik poległych
żołnierzy polskich w Żółtkach - pomnik w Żółtkach
powstały poprzez przebudowę wcześniejszego, rosyjskiego monumentu. 11 maja 1831 w okolicach Żółtek, w czasie powstania listopadowego, wojska polskie stoczyły potyczkę z korpusem gwardii pod dowództwem gen. Bistroma. Po stronie rosyjskiej jedną z walczących jednostek był pułk semenowski, który w latach 1853-1856 stacjonował w tym samym miejscu, mając za zadanie ochraniać granicę prusko-rosyjską. Pułk opiekował się miejscem, gdzie w zbiorowym grobie pochowano Rosjan poległych w czasie potyczki, zaś w 1855 jego oficerowie postanowili wznieść na mogile pomnik. Monument miał formę krzyża pamiątkowego o szerokiej żeliwnej podstawie. Na jej przedniej ścianie znajdowała się tablica z napisem Lejbgwardii Semenowskiego Pułku porucznik Karl Karłowicz Kridner i polegli z nim żołnierze niższych stopni. Zabity w potyczce pod Żółtkami i pochowany w tym miejscu 11-ego maja 1831 roku. Na tylnej części pomnika znalazła się druga tablica z informacją o jego fundatorach i twórcach. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w latach 20. XX wieku wznoszący się na pomniku krzyż został usunięty i zastąpiony kapliczką maryjną. Dolna część podstawy pomnika została obudowana betonem; na zachowanej części obelisku nadal widoczny jest jednak napis rosyjski wskazujący autorów pomnika. Obecnie upamiętnia on polskich żołnierzy poległych w okresie walki o granice Polski w pierwszych latach II Rzeczypospolitej oraz w czasie kampanii wrześniowej. |